Οι συνέπειες της καραντίνας είναι και ψυχοκοινωνικές
Της Έλλης Χατζηπαζαρλή – Καρπουχτσή (ψυχολόγου) *
Θα ήταν κάπως ουτοπικό να αναμένουμε ότι οι άνθρωποι και οι συμπεριφορές μας δεν θα αλλάξουν, έπειτα από ένα παγκόσμιας εμβέλειας τραυματικό γεγονός, όπως αυτό της πανδημίας . Βέβαια , εάν κάτι έγινε σαφές από την υγιεινομική κρίση , είναι ότι μπροστά σε έναν «αόρατο» εχθρό , είναι η δική μας ενότητα και αποφασιστικότητα που μπορεί να τα νικήσει όλα.
Δεν είναι μόνο οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της καραντίνας, αλλά και οι ψυχοκοινωνικές. H ραγδαία, αν θέλετε, αύξηση των ψυχικών νοσημάτων, είναι σχεδόν βέβαιη, μέσα στην πανδημία. Με τις ομάδες των νέων, ως πιο ευάλωτες, να πλήττονται σημαντικά και ανεπανόρθωτα. Άλλωστε η ψυχική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη και με την κοινωνική, αλλά και με την οικονομική κατάσταση της κοινωνίας. Ίσως να κρίνει και την πρόοδο της. Το βραχυπρόθεσμο αποτύπωμα πάνω τους, θα είναι σίγουρα αυτό του τραύματος. Και το τραύμα θα συνεχίζει να μένει ανοιχτό , όσο η υγιεινομική κρίση μας κλονίζει πολύπλευρα.
Όπως ήταν και αναμενόμενο , πολλά κοινωνικά σενάρια στην ζωή των νέων θα αλλάξουν . Οι χειραψίες , οι αγκαλιές ,τα φιλιά , αυτά πλέον θα απαιτούν υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης για να τα μοιράζονται , ακόμη κι αν αποτελούσαν ισχυρούς οικουμενικούς συμβολισμούς συναισθημάτων, ιδίως στην χώρα μας. Αυτό μας δείχνει πως το συναίσθημα τους και η εκδήλωση του, θα κλονιστούν. Επομένως, καλό θα είναι να προστατευθούν και ίσως χρειαστεί να χτιστούν σε πιο ισχυρές βάσεις.
Είναι ευρέως γνωστό, ότι στην εφηβεία εμφανίζεται η συντριπτική πλειονότητα των ψυχικών νοσημάτων, όπου αυτή την περίοδο εντείνεται. Το «δημοφιλέστερο» όλων , η κατάθλιψη. Η έναρξη αυτής εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία και πολλές φορές είναι χρόνια. Οι επιπτώσεις της…αμέτρητες. Ορισμένες φορές ..μοιραίες. Επομένως οι πιθανότητες οι νέοι να βρεθούν εκτεθειμένοι σε αυτή, την περίοδο του covid-19 , είναι μεγάλες. Συγκριτικά, οι πιθανότητες να προκληθεί κάτι σοβαρό και μη αναστρέψιμο στην υγεία τους από τον ιό, είναι μηδαμινές.
Κλείνοντας, ένα ακόμη στοιχείο που αναδύεται μέσα από αυτή την πρωτόγνωρη κρίση , είναι ότι αυξάνεται ο αριθμός των περιστατικών βίας, παραβατικής συμπεριφοράς και κοινωνικής ανυπακοής, κυρίως από τους ενήλικες. Αυτό συνεπάγεται άσχημη ενδοοικογενειακή κατάσταση και καθημερινότητα. Και ενδεχομένως το πιο «ζοφερό» αποτύπωμα στις ζωές των παιδιών. Το υπόβαθρο πολλών τέτοιων συμπεριφορών θα είναι η κρίση. Και έτσι θα δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, με τρομερές ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις στην «αυριανή» ενήλικη ζωή των νέων.
Μας είναι ξεκάθαρο πια, πως η πανδημία ήρθε για να μας αλλάξει. Ίσως προς το καλύτερο; Ίσως και όχι. Το μόνο σίγουρο όμως είναι, ότι οι άνθρωποι έχουμε αποδείξει, ουκ ολίγες φορές , πως αν επαναπροσδιορίσουμε το «εγώ» μας, τις πεποιθήσεις μας γύρω από την ύπαρξη μας και πιστέψουμε σε αυτή την μοναδική δύναμη που μας έχει δοθεί , «θυσιάζοντας» την για το κοινό καλό, ακόμη και οι πιο δυσμενείς καταστάσεις αντιμετωπίζονται με επιτυχία.
* Η Έλλη Χατζηπαζαρλή – Καρπουχτσή είναι ΠΕ Ψυχολόγος στην Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών.
Η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών, με τα αρμόδια τμήματά της, συμμετέχει στην προσπάθεια της πολιτείας για την αντιμετώπιση των θεμάτων που ανακύπτουν την περίοδο αυτή λόγω της πανδημίας του COVID 19. .Στο πλαίσιο αυτό μεταξύ άλλων θα δημοσιοποιεί άρθρα και βασικές οδηγίες με ευθύνη των ειδικών επιστημόνων της.